Nguồn gốc câu nói: “Thà làm ma nước Nam, còn hơn làm vương đất Bắc”

Nguồn gốc câu nói: “Thà làm ma nước Nam, còn hơn làm vương đất Bắc”
04.11.2020 266

Câu nói nổi tiếng “Thà làm ma nước Nam, còn hơn làm vương đất Bắc” chính là lời mắng “bất hủ” của danh tướng Trần Bình Trọng thời nhà Trần.

Câu chuyện Trần Bình Trọng hy sinh oanh liệt sau lời mắng nhiếc lũ giặc ngoại xâm xảy ra dưới thời vua Trần Nhân Tông, trong cuộc chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ 2.

Bấy giờ, vua Trần Thánh Tông nhường ngôi cho con, rút lui về “hậu trường” làm Thái thượng hoàng. Lấy cớ Trần Nhân Tông tự lên ngôi báu mà chưa được sự “cho phép” của hoàng đế Nguyên Mông, nhà Nguyên sai sứ là Sài Thung sang đòi Trần Nhân Tông phải đích thân sang thần phục. Tuy nhiên, vua Trần Nhân Tông quyết giữ quốc thể, lấy cớ thoái thác không sang, cử chú là Trần Di Ái sang thay. Vua Nguyên là Hốt Tất Liệt bèn phong Di Ái làm An Nam quốc vương, cử 1000 quân đưa Di Ái về làm vua An Nam. Tuy nhiên, âm mưu này bị Trần Nhân Tông dẹp tan. Hốt Tất Liệt tức giận bèn dụng mưu đánh chiếm nước ta. Cuộc chiến tranh chống Nguyên Mông lần thứ 2 bắt đầu như vậy.

Tháng 1 năm 1285, 50 vạn quân Nguyên Mông do Trấn Nam Vương Thoát Hoan, con trai của Hoàng đế nhà Nguyên Hốt Tất Liệt, cầm đầu chia quân làm hai cánh tấn công xâm lược Đại Việt. Quân Nguyên Mông là đạo quân cực kỳ thiện chiến, nhanh chóng chiếm ưu thế tuyệt đối trước quân Đại Việt.

Sau thất bại trong vài trận đánh mở màn, tổng tư lệnh quân Đại Việt, Quốc công tiết chế Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn quyết định lui quân về giữ Vạn Kiếp (nay thuộc vùng Vạn YênChí LinhHải Dương). Sau đó, quân Đại Việt lui về Thăng Long, nhưng cũng không giữ được trước sức tấn công ồ ạt của quân Nguyên. Hưng Đạo Vương quyết định rút khỏi Thăng Long, lui về Thiên Trường (nay là tỉnh Nam Định). Trần Bình Trọng được Hưng Đạo Vương và Lưỡng cung (tức Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông) giao cho một nhiệm vụ nặng nề: giữ vùng Đà Mạc - Thiên Mạc, ngăn chặn và cầm chân quân Nguyên, đảm bảo cho bộ chỉ huy quân kháng chiến rút lui an toàn và bí mật, không để lại dấu vết.

Tư lệnh quân Nguyên là Thoát Hoan đặc biệt ưu tiên cho cánh quân truy đuổi này với hai đạo cả thủy lẫn bộ đều do những tướng giỏi, hữu thừa Khoan Triệt và tả thừa Lý Hằng cùng Ô Mã Nhi, chỉ huy, đều dùng quân khinh kỵ và thuyền nhẹ để truy đuổi bằng được hai vua Trần.

Trần Bình Trọng đã tổ chức cuộc đánh chặn ngay tại bãi Thiên Mạc. Do sự chênh lệch quá lớn về quân số, Trần Bình Trọng bị bắt, nhưng trận đánh là một thắng lợi cực kỳ quan trọng về mặt chiến lược với cuộc kháng chiến kể từ khi đó, quân Nguyên hoàn toàn mất dấu bộ chỉ huy kháng chiến.

 

Sau khi bắt được Trần Bình Trọng, tướng Nguyên tìm mọi cách để khai thác thông tin, dọa nạt, dụ dỗ ông. Tuy nhiên, Trần Bình Trọng kiên quyết không khuất phục. Khi được hỏi có muốn làm vương đất Bắc không, Trần Bình Trọng khẳng khái thét mắng vào mặt chúng: “Ta thà làm ma nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc”. Không thể khuất phục được Trần Bình Trọng, quân Nguyên buộc phải giết ông vào ngày 21 tháng Giêng năm Ất Dậu (26-2-1285), còn Đại Việt Sử ký Toàn thư (Bản kỷ quyển 5) và Khâm định Việt sử thông giám Cương mục (Chính biên quyển thứ 7) đều chép là tháng 2 (âm lịch) năm 1285. Năm đó, Trần Bình Trọng 26 tuổi.



Nhờ sự chiến đấu anh dũng và sự hy sinh oanh liệt, thà chết chứ không chịu làm lộ thông tin quân sự của triều đình, của Trần Bình Trọng, triều đình nhà Trần mới có thời gian và điều kiện để chuẩn bị lực lượng phản công. Sau đó chỉ vài tháng, quan quân nhà Trần đã dốc toàn lực phản công, đập tan quân Nguyên Mông. Nhiều tướng giặc bị chém đầu tại trận, trong đó có Toa Đô, Lý Hằng, Lý Quán. Riêng Thoát Hoan hoảng sợ phải chui vào ống đồng để tránh tên bắn, bắt quân lính khiêng chạy chối chết về nước.

Cuộc chiến chống giặc Nguyên Mông lần thứ 2 thắng lợi ròn rã nhờ công đóng góp không nhỏ của Trần Bình Trọng. Bởi thế, khi xét công trạng, vua Nhân Tông đã truy phong ông là Bảo nghĩa vương.

Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng sinh năm Kỷ Mùi (1259), là người xã Bảo Thái, nay thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Ông vốn là hậu duệ của vua Lê Đại Hành. Do cha Trần Bình Trọng làm quan dưới triều Trần Thánh Tông lập được nhiều công trạng lớn, nên được nhà vua ân sủng ban cho quốc thích (cho mang theo họ vua). Bởi vậy, Trần Bình Trọng mới có họ Trần, thay vì mang họ Lê.

Tưởng nhớ công ơn và cảm khí tiết của Bảo nghĩa vương Trần Bình Trọng, ngày nay, tên của ông được đặt cho nhiều đường, phố ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Riêng ở Hà Nội, tên của Trần Bình Trọng được đặt cho tuyến phố nối từ phố Trần Hưng Đạo tới phố Trần Nhân Tông – hai nhân vật anh hùng cùng thời với Trần Bình Trọng gắn liền với chiến thắng vang dội trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông, lần thứ 2 và lần thứ 3.


Tin chọn lọc khác
Phát hiện bất ngờ về hố bẫy voi ma mút đầu tiên trong lịch sử loài người
15.03.2020 222
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà khoa học thế giới đã phát hiện ra một chiếc bẫy voi ma mút có từ thời tiền sử. Các nhà nhân chủng học từ Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico cho biết họ đã phát hiện ra 2 chiếc hố săn có niên đại cách đây hơn 10 nghìn năm.
Khai quật lăng mộ của “đại gia” Trung Quốc
14.03.2020 355
Khi một cuộc khai quật được bắt đầu, nhóm nghiên cứu không bao giờ biết hiện vật tiếp theo sẽ là gì. Nhiều khi chỉ là những mảnh gốm, đồ tạo tác nhưng có những lần hiếm hoi là một cuộc khai quật để đời.
Phát hiện công trình 5.000 năm tuổi, có kiến trúc giống kim tự tháp
13.04.2020 299
Các nhà khảo cổ Peru vừa phát hiện 1 công trình kiến trúc tương tự kim tự tháp có niên đại ít nhất 5.000 năm tuổi tại khu Cerro Sechin thuộc tỉnh miền Bắc Casma nước này.
Quân cờ vua có niên đại cổ nhất thế giới
12.04.2020 238
Một viên đá chạm khắc được phát hiện bởi nhà khảo cổ người Canada có thể là quân cờ vua có niên đại lâu đời nhất từng được tìm thấy.
Trường cung: Vũ khí uy lực bậc nhất của quân Anh thời Trung Cổ
10.04.2020 236
Bằng những cây cung dài kết hợp với chiến thuật đặc biệt, cung thủ Anh đã ghi dấu ấn đặc biệt trong nhiều trận đánh nổi tiếng thời Trung Cổ.
Khai quật mộ cổ Ai Cập 2.500 năm tuổi, bất ngờ phát hiện bên trong chứa hàng chục xác ướp mèo
10.04.2020 189
Các nhà khoa học tìm thấy rất nhiều xác ướp động vật cùng nhiều di vật có giá trị khác trong một lăng mộ Ai Cập cổ có niên đại hàng ngàn năm.
Trích xuất được bộ gen người hoàn chỉnh từ cục "kẹo cao su" 5.700 tuổi
09.04.2020 167
Cuộc nghiên cuộc được Tổ chức Villum và chương trình nghiên cứu Horizon 2000 của Châu Âu ủng hộ thông qua quỹ tài trợ Marie Curie Action.
Người khổng lồ của triều Thanh và cuộc sống đáng ngưỡng mộ
07.04.2020 171
Cuối triều nhà Thanh hơn 100 năm trước từng xuất hiện một người khổng lồ mang tên Chiêm Thế Sai, ông được cho là người khổng lồ cao nhất thế giới.
Top 5 di tích cổ đại bí ẩn còn sót lại trên thế giới
06.04.2020 176
Quần thể Kim Tự Tháp Giza cùng với tượng Nhân Sư Sphinx chính là công trình gắn liền với nền văn minh Ai Cập cổ đại. Tổng thể di tích bao gồm 3 Kim Tự Tháp, trong đó Kim Tự Tháp lớn nhất có chiều cao lên tới 145,75 m.
Bãi đá cổ Tiya khiến giới khoa học ‘đau đầu’
05.04.2020 160
Bãi đá cổ huyền bí với tảng đá khổng lồ có khắc biểu tượng thanh kiếm khiến các nhà nghiên cứu quốc tế "đau đầu" trong nhiều thập niên qua.
Sự thật bất ngờ về hài cốt quái vật "bạo chúa Nano" mới
04.04.2020 172
Bí ẩn gây tranh cãi suốt 50 năm về một quái vật thời tiền sử được đặt tên Nanotyrannus, một cách ghép chữ từ tên khủng long bạo chúa Tyrannosaurus, đã được giải mã.
Sừng khủng long 33.500 năm tuổi được phát hiện tại Mỹ
02.04.2020 165
Mẫu hóa thạch được tìm thấy vào tháng 5/2012 đã thách thức quan điểm cho rằng tất cả khủng long đều đã tuyệt chủng cách đây khoảng 65 triệu năm.
Phân tích xác ướp nghìn năm phát hiện 2 điều hiếm gặp ở người
02.04.2020 158
Bí ẩn về vụ án xác ướp người phụ nữ cổ đại ở Ai Cập này mất 2.600 năm mới tìm ra đáp án. Phải mất 2.600 năm để phá vụ án, nhưng các nhà Ai Cập học cuối cùng đã xác định được làm thế nào một người phụ nữ tóc xoăn, ưu tú từ Thebes cổ đại đã gặp kết cục như vậy. 
5 câu chuyện ly kỳ về những kho báu vĩ đại nhất thế giới nhưng chưa được tìm thấy
01.04.2020 141
Không có gì ly kỳ hơn chuyện về những kho báu bị mất tích, rất nhiều câu chuyện xoay quanh chúng khiến người đời tò mò. 
Leedsichthys: "Máy hút bụi" của biển cả Kỷ Jura từng bị hiểu nhầm là khủng long
31.03.2020 149
Leedsichthys là một loài cá khổng lồ của họ Pachycormidae, một nhóm cá xương Đại Trung Sinh đã sinh sống ở các đại dương giữa kỷ Jura. Leedsichthys (Leeds) là một loài cá khổng lồ được phát hiện lần đầu tiên ở Anh vào thế kỷ 19 bởi một nhà quý tộc tên là Alfred Nicholson Leeds. 
Phát hiện quan tài vàng ở Trung Quốc
30.03.2020 185
Gần 11 năm trước, tại ngôi chùa Long Tuyền, thị xã Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc, một "di vật" có hình giống một chiếc quan tài được phát hiện. Cụ thể, trong quá trình thi công một hạng mục phục vụ công tác đảm bảo phòng cháy chữa cháy cho chùa Long Tuyền, một khu vực như hầm mộ được phát hiện.
Các nhà cổ sinh vật học phát hiện ra chất béo trên cơ thể của thằn lằn cá từ 180 triệu năm trước
29.03.2020 158
Chất béo là thứ luôn tồn tại trên cơ thể của động vật, nhưng trên thực tế chúng rất dễ phân hủy và không thể tồn tại dưới dạng hóa thạch như xương, nhưng gần đây các nhà cổ sinh vật học gần đây đã tìm thấy dấu vết của chất béo trên hóa thạch của loài thằn lằn cá tại Đức. Phát hiện này sẽ nâng cao nhận thức của chúng ta về loài thằn lằn cá.
Công trình kiến trúc từ xương voi ma mút lớn nhất từ trước đến nay
28.03.2020 158
Việc khai quật được công trình này cho thấy rằng, thay vì cứ chỉ một mực theo dấu của những loài động vật để săn bắt và hái lượm, con người ở thời kỳ Pleistocene đã biết xây dựng cả những công trình kiến trúc phục vụ cho những mục tiêu riêng.
Kim tự tháp của Pharaoh Đen huyền bí chìm dưới nước
27.03.2020 178
Sudan cũng là một đất nước sở hữu rất nhiều kim tự tháp cổ xưa. Một trong số đó được cho là của Nastasen - người được mệnh danh là Pharaoh Đen.
Giếng gỗ cổ 7.000 năm tuổi tại Séc là đồ gỗ cổ nhất thế giới
10.03.2020 671
Chiếc giếng lâu đời này tại Séc được làm bằng gỗ sồi và có niên đại vào khoảng năm 5256 đến 5255 trước Công nguyên. Theo kết quả xác định niên đại mới được các nhà nghiên cứu tại Đại học Mendel, Brno, Cộng hòa Séc công bố một chiếc giếng từ thời đại đồ đá được phát hiện tại thị trấn Ostrov miền Tây nước này là kết cấu bằng gỗ cổ nhất thế giới.
Phát hiện "kho báu" ở hội đường Do Thái giáo từ thời Thế chiến II
06.02.2020 723
Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhiều đồ vật quý được che giấu bên dưới một hội đường Do Thái giáo ở Ba Lan. Đây là một hội đường có lịch sử lâu đời ở Kraków, Ba Lan, kiến trúc của hội đường đã bị Đức Quốc xã phá hủy gần hết trong Thế chiến II. Tuy nhiên một kho chứa bí mật các đồ vật quý giá để cử hành nghi lễ được giấu ở đó vẫn không bị phát hiện và hư hỏng cho đến tận bây giờ.
Phát hiện mộ cổ 2000 năm tuổi chứa hài cốt chiến binh thời Đồ Sắt
12.12.2019 780
Sau khi được khai quật và tiến hành khôi phục, các hiện vật thuộc ngôi mộ cổ Celtics được đánh giá như một trong những cổ vật quan trọng nhất được tìm thấy trong thiên niên kỷ này. Vào năm 2018, các công nhân xây dựng đang tiến hành thi công tại miền Đông YorkShire (\Anh), đã vô tình đào được một khu mộ cổ thuộc nền văn hóa Celtics.
Nỗi oan của Tần Thủy Hoàng: Vạn Lý Trường Thành nhuốm xương máu nô lệ liệu có đúng không?
06.12.2019 727
Bấy lâu nay nhiều người vẫn cho rằng Tần Thủy Hoàng vì muốn mau chóng xây dựng Vạn Lý Trường Thành mà khiến người người phải bỏ mạng ở nơi biên cương... Có thể Tần Thủy Hoàng là người quyết liệt nhất trong việc gia cố Vạn Lý Trường Thành nhưng các tư liệu lịch sử đã khẳng định các đoạn Trường Thành thực tế đã được xây dựng (dù không liên tục) trước đó từ thời Xuân Thu - Chiến Quốc.
Ai Cập khai quật bộ sưu tập xác ướp sư tử, mèo, cá sấu khổng lồ
12.12.2019 412
Ai Cập vừa công bố hàng chục xác ướp mèo, cá sấu, sư tử, được tìm thấy trong cuộc khai quật tại nghĩa địa Saqqara, gần kim tự tháp Giza, phía nam Cairo.  Khaled El-Enany, Bộ trưởng Cổ vật Ai Cập, cho biết vào thứ Bảy 23/11, những cổ vật này có từ thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên và có thể lập thành cả “một viện bảo tàng”.
Tin xem nhiều
Tin mới nhất