Những nét đẹp văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc vào dịp Tết cổ truyền

Những nét đẹp văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc vào dịp Tết cổ truyền
23.12.2020 242

Chỉ còn 50 ngày nữa chúng ta sẽ bắt đầu bước sang năm mới – năm Tân Sửu 2021. Nhắc đến Tết mọi người sẽ nhớ đến những phong tục, tập quán truyền thống của mình. Đó thực sự là những nét đẹp truyền thống, răn dạy con người nhớ về nguồn cội, sống hiếu nghĩa với cha mẹ, thuận hòa với anh em người thân, có trách nhiệm với cộng đồng, tình làng nghĩa xóm.

Tết Nguyên đán mang trong mình nhiều phong tục hướng tới những ý nghĩa tốt đẹp. Những tập tục như tảo mộ, xông đất, chúc Tết,…đã trở thành một nét đẹp văn hóa truyền thống không thể thiếu trong những ngày đầu Xuân. Chúng ta cùng tìm hiểu những phong tục cổ truyền này nhé!

1. Tảo mộ

Đây là nét đẹp của người Việt, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ về những người đã khuất, hoặc là cha mẹ, hoặc là những người thân trong gia đình đã về với “thế giới vĩnh hằng”. Thực chất của việc tảo mộ là dọn dẹp phần mộ hay còn gọi là “nhà cửa” của người đã khuất cho sạch sẽ tươm tất, và mời họ về ăn tết cùng con cháu trong gia đình.

Hình ảnh đại gia đình cùng đi tảo mộ. Nguồn: Internet

Đối với các tỉnh miền Bắc, thời gian tảo mộ thường diễn ra vào ngày 23 tháng 12 âm lịch, tức trước tết nguyên đán bảy ngày. Đây là thời gian hợp lý nhất. Cũng có nơi việc tảo mộ được thực hiện vào dịp đầu năm, tức là tết thanh minh (còn gọi là tết hàn thực ăn bánh trôi, bánh chay vào dịp mùng 3 tháng 3 âm lịch). Tuy nhiên, tảo mộ trước tết nguyên đán được người Việt thực hiện nhiều hơn, ý nghĩa hơn, thể hiện sự trân trọng hơn đối với người đã khuất.

2. Tất niên

Đó là bữa cơm cuối cùng khép lại một năm cũ, là lễ cúng xúc động nhất của mỗi gia đình Việt. Sau một năm làm lụng vất vả, mưu sinh, những người con xa quê lại trở về quây quần quanh mâm cơm tất niên, kể cho nhau nghe chuyện đời, chuyện nghề, chuyện mưu sinh khó nhọc. Dù mâm cỗ cuối năm đầy đủ cao sang, hay nghèo khó, thì mỗi người vẫn đong đầy tình yêu thương.

Gia đình quây quần bên mâm cỗ tất niên. Nguồn: Internet

Bữa cơm tất niên bao bao giờ cũng trân trọng, nghĩa tình. Bao giận hờn, oán trách được trút bỏ; bao mưu sinh nhọc nhằn gác lại vào dĩ vãng; chúc nhau bước sang một năm mới sức khỏe, làm ăn phát đạt, cuộc sống an lành, gặp nhiều may mắn.

3. Giao thừa

Là thời khắc thiêng liêng nhất giữa năm cũ và năm mới, là sự giao hòa của đất trời vạn vật mà con người là chủ thể của sự xoay vần ấy. Mặc dù mỗi miền quê có văn hóa nghi lễ cúng giao thừa khác nhau, song đều có cái chung là sắm mâm cơm thịnh soạn, đặt lên bàn thờ tổ tiên cầu tài, cầu lộc, cầu an lành, sức khỏe.

Công việc này thường người chủ gia đình, cũng có khi là người mẹ. Trước bàn thờ tổ tiên, con cháu quay quần bên nhau, hướng lên bàn thờ thành tâm khấn cúng. Dù người thiện, người lành, kẻ ác tâm; dù người nghèo khó hay người giàu có; dù người quyền cao chức trọng đến người lao động chân lấm tay bùn… đều có một tâm nguyện: cầu năm mới sức khỏe phát đạt an lành. Đó là nét văn hóa nhân bản nhất của người Việt mà trên thế giới hiếm đất nước nào có.

Ngoài mâm cơm cúng tổ tiên, mỗi gia đình cũng sắm một mâm cơm chay hoa quả, tiền vàng mã, muối, gạo cúng thần linh trời đất. Tại lễ cúng này, những người mắc lỗi lầm trong năm thường “sám hối” về quá khứ. Những người “có hạn” trong năm mới, được kêu cầu giải hạn. Tuy đây chỉ là nghi thức tâm linh, song nó giải quyết căn bản về tâm lý “sao, hạn” cho người sống, thậm chí cả người đã khuất.

4. Chúc Tết, Mừng tuổi

Là một nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt. Chẳng ai nhớ tục mừng tuổi chính thức có từ thời gian nào, song, trải qua thăng trầm của lịch sử, nó đã trở thành nét đẹp nhân sinh hướng thiện trong tâm thức mỗi người. Chúc tết và mừng tuổi không nhất thiết lễ nhiều vật trọng đắt tiền, mà chủ yếu mang tinh thần tượng trưng. Có thể là đồng tiền mới giá trị không cao, cũng có thể là bao chè, tấm áo mới,…


Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ. Nguồn: Internet


Con cái chúc tết mừng tuổi bố, mẹ, ông, bà thể hiện sự hiếu nghĩa, kính trọng, đáp đền công ơn sinh thành dưỡng dục. Ông bà, bố mẹ chúc tết, mừng tuổi con cháu thể hiện sự yêu thương đùm bọc, mong con cháu học hành tiến bộ, ngoan ngoãn và trưởng thành. Người thân, hàng xóm chúc tết mừng tuổi nhau thể hiện mối quan hệ tôn trọng, thân cận, giao hòa trong cuộc sống. Chúc tết, mừng tuổi cũng là dịp để mỗi người thể hiện sự quan tâm, chăm sóc, động viên nhau, gạt bỏ những tật hư, thói xấu, điều gở, bước sang một năm mới với tinh thần phấn chấn.

Kết

Tết Nguyên đán thực chất là Tết cổ truyền lâu đời của dân tộc ta. Nó không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện bản ngã cốt cách của người Việt trong cộng đồng dân cư mang tính lịch sử lâu đời, mà còn là thời điểm để mỗi người Việt “soi” lại chính mình với khát vọng hoàn thiện hơn khi xuân về tết đến.

Bài viết được tham khảo từ baotainguyenmoitruong.vn

Tin chọn lọc khác
Sự khác nhau trong 'văn hoá khẩu trang' Á - Âu
04.01.2021 70
Ở các nước châu Á, ký ức về dịch SARS 17 năm trước vẫn còn ám ảnh và việc đeo khẩu trang trở thành thói quen. Nhiều người coi đây là trách nhiệm để giảm lây truyền Covid-19, căn bệnh đã khiến khoảng 120.000 nhiễm ở hơn 100 quốc gia trên thế giới. Một số doanh nghiệp không cho phép khách vào cửa hàng mà không đeo khẩu trang. Chính quyền tại các thành phố lớn như Bắc Kinh và Thượng Hải ra yêu cầu công dân phải đeo khẩu trang nơi công cộng.
UNESCO công nhận văn hóa bán hàng rong là di sản
04.01.2021 62
Ngày 16/12, UNESCO công bố quyết định ghi Văn hóa bán hàng rong của Singapore vào danh sách Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại, sau hai năm quốc gia này trình đề cử.
Vì sao xì mũi ở Dubai bị coi là kém văn hóa?
04.01.2021 63
Một trong những hành động được coi là bình thường trên thế giới, lại bị đánh giá là xúc phạm người khác tại Dubai chính là việc xì mũi trên bàn ăn, trước mặt những vị khách khác. Khi muốn xì mũi, bạn nên rời bàn ăn, đi vào nhà vệ sinh. Nếu không, người địa phương sẽ cảm thấy vô cùng khó chịu và đánh giá thấp bạn. Trong trường hợp xấu nhất: bạn không kịp ngăn chặn hành động này, hãy tránh bàn ăn càng xa càng tốt.
Cuộc sống ở nơi hạnh phúc nhất thế giới
04.01.2021 60
Người dân xứ sở nghìn hồ thừa nhận rằng họ bị sốc khi biết tin quốc gia của mình được mệnh danh là nơi hạnh phúc nhất hành tinh. Phần Lan đứng đầu trong Báo cáo Hạnh phúc Thế giới từ Gallup trong ba năm liên tiếp. Cuộc khảo sát hàng năm của Gallup dựa trên sáu yếu tố chính: GDP bình quân đầu người, hỗ trợ xã hội, tuổi thọ, tự do lựa chọn cuộc sống, sự hào phóng và mức độ tham nhũng. Phần Lan đạt điểm cao trong tất cả các hạng mục này, đặc biệt ở yếu tố hào phóng.
Lễ hội truyền thống ở Wakayama
04.01.2021 70
Lễ hội lửa Oto Matsuri, hội Waka Matsuri hay Hina Nagashi là một trong những nét đẹp văn hoá của tỉnh Wakayama. Tỉnh Wakayama nằm ở bán đảo Kii thuộc vùng Kinki trên đảo Honshu. Nơi đây nổi tiếng với sản vật trái cây, cá ngừ tươi ngon và các lễ hội văn hóa. Những lễ hội truyền thống được người dân lưu giữ qua hàng ngàn năm. Sau đây là 5 lễ hội tại vùng đất này.
Những nét đẹp văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc vào dịp Tết cổ truyền
23.12.2020 243
Chỉ còn 50 ngày nữa chúng ta sẽ bắt đầu bước sang năm mới – năm Tân Sửu 2021. Nhắc đến Tết mọi người sẽ nhớ đến những phong tục, tập quán truyền thống của mình. Đó thực sự là những nét đẹp truyền thống, răn dạy con người nhớ về nguồn cội, sống hiếu nghĩa với cha mẹ, thuận hòa với anh em người thân, có trách nhiệm với cộng đồng, tình làng nghĩa xóm. 
Văn hoá thủ đô - những điều thú vị về Hà Nội dấu yêu
23.12.2020 817
Với hơn 1000 năm văn hiến, từ thuở là kinh thành Thăng Long cho tới nay Hà Nội vẫn luôn là trung tâm văn hóa lớn nhất nước với các di tích văn hóa vật thể và phi vật thể. Vùng đất lành vốn đã sản sinh ra nền văn hóa dân gian với nhiều truyền thuyết, ca dao, tục ngữ, những vị anh hùng, danh nhân được dân gian ca ngợi và những lễ hội dân gian mang đậm màu sắc lịch sử, có tác động sâu sắc đến tinh thần của người dân
Tin xem nhiều
Tin mới nhất