Nhân sâm - đại bổ nguyên khí, sinh tân, phục mạch

Nhân sâm - đại bổ nguyên khí, sinh tân, phục mạch
04.11.2019 982

Bộ phận dùng là rễ phơi hay sấy khô của cây nhân sâm (Panax gingseng C.A. Mey.), thuộc họ ngũ gia bì (Araliaceae). Nhân sâm mọc hoang hoặc được trồng ở những vùng cao, nhiệt độ thấp, mát lạnh. Loại sâm tự nhiên quý hơn sâm trồng được gọi là dã sâm.

Các bộ phận của cây sâm phân làm nhiều loại: đại vĩ sâm là củ rễ chính, trung vĩ sâm là thân rễ phụ, tế vĩ sâm hoặc nhân sâm tu là những rễ bám nhỏ. Các loại này đều được dùng, ngay cả lá và cuống rễ cũng được sử dụng với những tính chất chỉ định cụ thể. Trên thị trường có 3 dạng: sinh xái sâm (sâm khô tự nhiên), hồng sâm, đường sâm tùy theo cách chế biến và bảo quản (sâm cao ly hoặc sâm Triều Tiên, sâm Cát Lâm của Trung Quốc). Trà sâm (Gingseng tea) của Hàn Quốc là thuộc loại tế vĩ sâm.

Nhân sâm đại bổ nguyên khí, tác dụng tăng lực cường tráng, tăng khả năng đề kháng miễn dịch, tăng cường chức năng của thần kinh não bộ,...

Về thành phần hoạt chất, nhân sâm có ít nhất 12 loại glucosid, 14 loại acid amine, các hợp chất phenol, flavonoid, phytosterol, các loại đường và sinh tố, acid nicotinic; các khoáng chất Na, K, Ca, Mg, Mn, Fe, Cu, Zn, Ge. Theo Đông y, nhân sâm vị ngọt hơi đắng, tính hơi ôn. Vào kinh tâm tỳ, phế. Tác dụng tăng lực cường tráng, khả năng đề kháng miễn dịch, tăng cường chức năng của thần kinh não bộ, tăng trương lực tim mạch, chống choáng trụy tim mạch; làm giãn mạch với các động mạch vành, động mạch não và đáy mắt, tăng khả năng tạo huyết và tế bào máu, tăng khả năng thực bào của bạch cầu, tăng cường công năng sinh lý của gan, tủy xương, tinh hoàn.

Nhân sâm đại bổ nguyên khí, cố thoát, sinh tân, phục mạch, an thần ích trí. Trị hợp suy nhược cơ thể, tỳ vị hư nhược, phế hư suyễn khái, tự hãn, huyễn vựng, nam giới di tinh liệt dương, trẻ em kinh giật, phụ nữ băng lậu. Liều dùng: 1 - 9g/ngày.

Nhân sâm dược dùng làm thuốc trong các trường hợp:

Ích khí cứu thoát (cấp cứu khi bệnh nặng): Dùng trường hợp bệnh nặng, bệnh đã lâu ngày, ra máu nhiều dẫn đến hôn mê, mạch đập khẽ muốn ngừng...

Bài 1 - Thang độc sâm: nhân sâm 4 - 12g, chưng cách thủy, cho uống. Trị chứng hư thoát nguy kịch.

Bài 2 - Thang sâm phụ: nhân sâm 3-6g, phụ tử 12-20g. Sắc uống. Trị các chứng hư thoát nguy kịch kèm mồ hôi ra lạnh toát, chân tay rã rời.

Bổ phổi dịu hen: Trị chứng phế hư ho hen, thở gấp.

    Thang nhân sâm hồ đào: nhân sâm 4g, hồ đào 12g. Sắc uống.

    Kiện tỳ cầm tiêu chảy: trị chứng tỳ vị hư nhược, người mệt, ăn ít, hay dẫn đến đại tiện lỏng, hoặc đại tiện lỏng kéo dài.

    Thang Tứ quân tử: nhân sâm 4g, bạch truật 12g, bạch linh 12g, cam thảo 4g. Sắc uống.

    Sinh tân chỉ khát: Trị các bệnh nhiệt làm khô tân dịch, đái tháo đường làm họng khô miệng khát.

    Bột sinh mạch: đảng sâm 12g, mạch đông 12g, ngũ vị tử 6g. Sắc uống.

    Một số món ăn thuốc có sâm

    Cháo nhân sâm: nhân sâm 9g, kê 150g, hẹ 15g, lòng trắng trứng 1 cái. Hãm nhân sâm lấy nước để riêng; nấu cháo kê; khi cháo được cho lòng trắng trứng, nước hãm sâm và hẹ vào, khuấy đều là được. Ăn ngày 1 lần hoặc chia 2 lần (sáng, chiều). Dùng cho người bệnh di chứng trúng phong (tai biến mạch máu não), kích ứng vật vã, ăn kém.

    Hoặc: hồng sâm 9g, gạo tẻ 50g, đường phèn lượng thích hợp. Hồng sâm thái lát nhỏ nấu cháo với gạo tẻ vo sạch, cháo chín cho đường phèn khuấy đều, chia nhiều lần ăn trong ngày. Dùng cho phụ nữ băng huyết, rong kinh, tiểu ra máu.

    Hoặc: bột nhân sâm 10g, nước gừng tươi 15g, kê 50g. Nấu kê thành cháo loãng, cho bột sâm với nước gừng vào, đun sôi; ăn khi đói. Dùng cho người bệnh bị trào ngược dạ dày, nôn ra nước dịch chua.

    Canh nhân sâm hạt sen: nhân sâm 6g, hạt sen 20 hạt, đường phèn 15g. Nấu sâm và hạt sen; sau đó cho đường phèn vào, đun cách thủy trong 1 giờ. Dùng tốt cho người sau điều trị bị suy nhược cơ thể, ăn uống kém.

    Nhân sâm quần thảo lộc nhục thang: nhân sâm 3g, hoàng kỳ 3g, bạch thuật 3g, bạch thược 3g, phục linh 3g, viễn chí 3g, đương quy 3g, thỏ ty tử 3g, hoài ngưu tất 3g, dâm dương hoắc 3g, gừng tươi 3g, thịt hươu 200g. Thịt hươu thái lát, các dược liệu cho vào túi vải xô. Tất cả cho vào nồi, đổ nước vừa đủ. Khi thịt nhừ, bỏ gói bã dược liệu, cho bột gia vị, hạt tiêu, bột ngọt và các phụ liệu khác tùy ý. Ăn trong ngày. Dùng cho người suy nhược, suy kiệt, da mặt vàng nhợt, tay chân yếu mỏi, đau lưng mỏi gối, liệt dương, di tinh...

    Kiêng kỵ: người không có chứng hư thì không nên dùng. Nhân sâm phản lê lô, sợ ngũ linh chi. Không dùng đồng thời nhân sâm với củ cải (la bạc) và uống trà đặc.

    Nguồn: Tham khảo

    Tin chọn lọc khác
    Bài Học Chế Độ Ăn Uống Quan Trọng Nhất
    13.04.2020 992
    Bài viết này có thể khiến một số người ngạc nhiên … bởi vì hầu hết mọi người không nhìn nhận dinh dưỡng theo cách mà tôi giải thích. Thay vào đó hầu hết mọi người hoàn toàn nhầm lẫn về dinh dưỡng và năng lượng, protein, tinh bột, chất béo, chế độ ăn uống, ít chất béo, cholesterol thấp, low- carb, ăn chay, thực phẩm tươi sống, vv …
    Loạt sách hướng dẫn 'ăn sạch, sống xanh'
    13.04.2020 1122
    "Ăn gì không chết", "Bác sĩ tốt nhất là chính mình"... giúp các gia đình kiến thức y tế, dinh dưỡng phòng dịch bệnh.
    Cải canh phòng chống cảm mạo, chữa xuất huyết dạ dày mà nhiều người chưa biết
    01.03.2020 1487
    Cải canh còn gọi cải bẹ xanh, cải xanh, cải cay, tên khoa học: Brassica juncea (L.) Czern. et Coss., họ Cải (Brassicaceae). Trong y học phương Đông, hạt cải canh dùng với tên thuốc “Giới tử” có công dụng như hắc giới tử, bạch giới tử.
    Tăng cường sức khỏe với bài tập đơn giản tại nhà
    29.02.2020 1546
    Cuộc sống bận rộn khiến ít ai trong chúng ta có thể sắp xếp thời gian đến phòng tập gym sau 8-9 tiếng làm việc mỗi ngày. Việc đảm bảo sức khỏe, dành thời gian để tập luyện cũng như duy trì tập luyện mỗi ngày lại càng khó. Với bài tập toàn diện chỉ 9 phút và 2 phút nghỉ giữa hiệp dưới đây, bạn sẽ có thể đảm bảo việc duy trì tập luyện, bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.
    Một số hướng dẫn tự bảo vệ bản thân khỏi viêm phổi do virus corona
    05.02.2020 1384
    Mỗi người chủ động bảo vệ bản thân, tránh lây nhiễm virus corona bằng cách đeo khẩu trang thường xuyên, rửa tay sạch, hạn chế tiếp xúc người ho hay hắt hơi, nghi nhiễm virus. Bài viết dưới đây gợi ý một số cách cơ bản để phòng tránh lây nhiễm trong thời gian đại dịch bùng phát.
    Dịch Corona từ cái nhìn Y học
    02.02.2020 1865
    Thành công lớn nhất trong kiểm soát dịch bệnh ở nhiều trường hợp còn là sự kiểm soát thông tin. Tôi còn nhớ khi Việt Nam phải đương đầu với dịch SARS năm 2003, các kênh truyền thông lúc đó chưa mạnh như bây giờ. Thông tin về dịch bệnh tuy ít nhưng được đưa ra bởi những nguồn chính thống, có kiểm chứng, giúp người dân có cái nhìn chân thực và chính xác về những gì đang diễn ra.
    Dịch cúm A bùng phát - cách bạn nhận biết, phòng tránh và điều trị hiệu quả
    03.01.2020 1504
    Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do vi rút, có khả năng lây nhiễm cao và lây lan rất nhanh trong cộng đồng. Có 2 nguyên nhân chính gây ra tỷ lệ mắc Cúm cao ở thời điểm này : Do thời thời điểm này là giao mùa đông xuân, Thời tiết thay đổi nóng, lạnh, ẩm thất thường trong ngày, tạo điều kiện cho các loại vi rút đường hô hấp phát triển trong đó có vi rút Cúm. Cũng do thời tiết thay đổi thất thường khiến cho sức đề kháng của chúng ta suy giảm, nhất là trẻ em, nên tỷ lệ nhiễm các loại vi rút đường hô hấp tăng cao, trong đó có Cúm 
    Rèn luyện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần nhờ động tác vươn duỗi đơn giản
    24.12.2019 1519
    Vươn duỗi là một phần quan trọng của tập thể dục. Thường xuyên vươn duỗi không chỉ tăng sự linh hoạt còn giúp cải thiện tư thế, giảm stress và đau nhức cho cơ thể.  Vươn duỗi cơ thể thường xuyên rất tốt cho sức khỏe tổng quát, giúp bạn cải thiện sự linh hoạt khi thực hiện các hoạt động hằng ngày một cách thoải mái và dễ dàng hơn. Hơn nữa, vươn duỗi có thể trì hoãn sự suy giảm khả năng vận động, có thể xảy ra khi lão hóa.
    Những cách luyện tập nhẹ nhàng giúp người cao tuổi tăng cường sức khỏe
    24.12.2019 1379
    Tập thể dục không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn chữa được rất nhiều căn bệnh không mong muốn. Tuy nhiên, đối với người cao tuổi, không phải môn thể thao nào cũng có thể luyện tập được. Vậy người cao tuổi nên luyện tập cái gì và luyện tập thể nào? Khi còn trẻ, cơ thể có sự đàn hồi tốt, thời gian phục hồi nhanh, do đó, việc xảy ra chấn thương trong khi luyện tập rất dễ khắc phục. Vậy nên, người trẻ tuổi dù tập những môn thể thao có độ khó cao như bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền… cũng không vấn đề gì.
    Làm ngay 5 điều này để có bộ não khỏe mạnh
    24.12.2019 1199
    Cùng với tuổi tác, sức khỏe của não bộ cũng bị suy giảm. Việc chăm sóc não bộ khỏe mạnh là vô cùng quan trọng để phòng bệnh mất trí nhớ, Alzheimer khi về già. Chăm sóc não bộ, tăng cường chức năng não bộ là vô cùng quan trọng đối với tất cả mọi người, đặc biệt là người cao tuổi. Khi chúng ta già đi, cơ thể lão hóa dần và bộ não cũng vậy. Điều này có nghĩa là não bộ sẽ không còn được sắc bén như thời trẻ khi chúng ta trong 70 tuổi. Não bộ sẽ suy yếu và bắt đầu mất dần chức năng, đối với một số người, sức tàn phá có thể rất nặng nề, gây ra bệnh mất trí nhớ hay Alzheimer.
    Cách sử dụng nấm linh chi đúng để mang lại sức khỏe dồi dào
    24.12.2019 1079
    Nấm linh chị là một vị thuốc quý có thể giúp làm giảm mệt mỏi, có tác dụng loại trừ và kìm hãm sự tăng trưởng của tế bào ung thư. Tuy nhiên, bạn cần phải sử dụng đúng cách để thảo dược này phát huy tối ưu công dụng.
    Cây bạch quả và những công dụng chữa bệnh tuyệt vời bạn nên biết
    24.12.2019 1169
    Bạch quả là hạt chín già của cây bạch quả (Ginkgo biloba L.), thuộc họ bạch quả (Ginkgoaceae). Bạch quả còn có tên gọi khác là bạch quả nhân, ngân hạnh nhân. Vị thuốc từ cây này dùng cho người rối loạn trí nhớ, làm tăng tuần hoàn não, tăng độ bền thành mạch… 
    Công dụng tuyệt diệu khó ai ngờ đến của râu ngô
    24.12.2019 1130
    Mọi người thường bỏ phần râu ngô khi ăn. Song thực tế bộ phận này của cây ngô chứa stigmasterol và sitosterol, hiệu quả trong ngăn ngừa bệnh tim và cholesterol cao. Nó cũng chứa acid thực vật giúp cải thiện tình trạng răng miệng và da, ổn định đường huyết.
    Lá dâu tằm - vị thuốc đơn giản trị tiểu đường đến từ thiên nhiên hữu hiệu
    24.12.2019 711
    Chiết xuất từ lá dâu tằm có thể thay thế thuốc trị tiểu đường nhờ giảm hơn 20% tổng lượng đường cơ thể hấp thụ vào máu, hỗ trơ cho vệc điều trị tiểu đường. Đây là thực phẩm thiên nhiên vừa dễ kiếm lại an toàn.
    Giữ lại vỏ bưởi sẽ giúp bạn có một dược liệu cho các bài thuốc quý
    24.12.2019 730
    Sau khi ăn quả, bạn nên giữ lại vỏ bưởi lại để làm thuốc trị đau dạ dày, đầy bụng, máu nhiễm mỡ... Từ nhiều năm qua, vỏ bưởi được dùng làm thuốc trong y học cổ truyền Phương Đông.
    Chế độ ăn uống phù hợp với từng vóc dáng cơ thể - ai cũng phải biết để ăn đúng
    02.11.2019 760
    Hãy soi gương để biết cơ thể mình có hình dạng như thế nào (hình chữ nhật, hình quả táo, quả lê hay hình đồng hồ cát) để lựa chọn chế độ ăn phù hợp nhất. Có bao giờ tự hỏi tại sao mọi người lưu trữ chất béo trong các khu vực nhất định trên cơ thể của họ? Một số phụ nữ có khuynh hướng tăng cân xung quanh vòng bụng, trong khi một số khác lại có nhiều mỡ xung quanh hông và đùi?  Có bao giờ tự hỏi tại sao mọi người lưu trữ chất béo trong các khu vực nhất định trên cơ thể của họ?
    9 mẹo ăn uống lành mạnh theo bạn suốt đời
    02.11.2019 808
    Ăn uống lành mạnh không phải là lập ra công thức dinh dưỡng khắt khe hay phải bỏ đi thực phẩm yêu thích. Thay vào đó, nó cho bạn cảm giác tuyệt vời về ẩm thực, có nhiều năng lượng, mà vẫn đảm bảo sức khỏe. Đơn giản hóa: Thay vì quá quan tâm đến tính toán năng lượng hoặc khẩu phần ăn, bạn hãy quan tâm đến màu sắc, đa dạng và tươi mới của thực phẩm, như thế sẽ dễ dàng chọn được thực phẩm lành mạnh hơn. Chìa khóa là tập trung vào những thực phẩm yêu thích và công thức nấu ăn đơn giản sao cho kết hợp được nhiều thực phẩm tươi. Dần dần chế độ ăn của bạn sẽ trở nên khỏe mạnh và ngon miệng hơn. 
    Chế độ ăn uống cho một cơ thể khỏe mạnh
    02.11.2019 791
    Với một xã hội như hiện nay con người đã quen với một lối sống nhanh, một chế độ dinh dưỡng không khoa học dẫn đến những ảnh hưởng không hề nhỏ tới sức khỏe . Vậy làm thế nào để có một cơ thể khỏe mạnh hãy cùng tìm hiểu bài viết dưới đây nhé. Một chế độ nghỉ ngơi phù hợp sẽ giúp bạn có một cơ thể khỏe mạnh hơn, đầu óc cũng sẽ minh mẫn hơn, dẫn đến tâm trang của bạn cũng dễ chịu hơn, bên cạnh đó những người luôn dành thời gian để ăn sáng sẽ ít có nguy cơ bị đột quỵ hơn, sức khỏe cũng ổn định hơn.
    Nhân sâm - đại bổ nguyên khí, sinh tân, phục mạch
    04.11.2019 983
    Nhân sâm là vị thuốc bổ quý hiếm, đứng đầu trong 4 vị thuốc thượng hạng của Đông y (sâm, nhung, quế, phụ). Bộ phận dùng là rễ phơi hay sấy khô của cây nhân sâm (Panax gingseng C.A. Mey.), thuộc họ ngũ gia bì (Araliaceae). Nhân sâm mọc hoang hoặc được trồng ở những vùng cao, nhiệt độ thấp, mát lạnh. Loại sâm tự nhiên quý hơn sâm trồng được gọi là dã sâm. Các bộ phận của cây sâm phân làm nhiều loại: đại vĩ sâm là củ rễ chính, trung vĩ sâm là thân rễ phụ, tế vĩ sâm hoặc nhân sâm tu là những rễ bám nhỏ. Các loại này đều được dùng, ngay cả lá và cuống rễ cũng được sử dụng với những tính chất chỉ định cụ thể.
    6 thực phẩm dân gian làm dịu viêm họng
    30.10.2019 776
    Ngoài dùng thuốc, một vài thực phẩm dân gian sau cũng giúp bạn làm dịu cổ họng và chữa lành viêm họng. Ngoài điều trị bằng thuốc hoặc các phương pháp vật lý trị liệu khác, nhiều nghiên cứu và qua thực tiễn trong cuộc sống cho thấy thực phẩm cũng đóng một vai trò lớn trong hồi phục và làm lành viêm họng. Một số thực phẩm sau đây có đặc tính làm hồi phục viêm họng: Một loại quả không mang tính acid, chuối là một loại trái cây mềm và khá dễ nuốt, đặc biệt là khi bạn bị một cơn đau họng.
    Long nhãn tư bổ khí huyết, ích tâm kiện tỳ
    03.11.2019 993
    Long nhãn còn có tên lệ chi nô, á lệ chi, hải châu tùng... Long nhãn thương phẩm là cùi quả phơi hay sấy khô của cây nhãn [Euphoria longana (Lour.) Steud.] = (Ephoria longana Lamarck, Dimocarpus longa Lour.), họ bồ hòn (Sapindaceae). Về thành phần hóa học: cùi quả tươi có 82,4% nước, 1,42% protein, 0,45% chất béo, 5,99% đường khử, 2,35% sucrose và một số chất khác.Theo Đông y, long nhãn vị ngọt, tính hơi ôn. Vào kinh tâm và tỳ. Tác dụng ích tâm kiện tỳ, tư bổ khí huyết, ích trí an thần. 
    Người dân “đảo bất tử” Okinawa thọ hơn 100 tuổi, dù 97 tuổi vẫn tự lập mọi việc đều nhờ một chữ này
    04.11.2019 894
    Đó là Ikigai - cảm giác về mục đích sống. Gần đây, thông tin Jack Ma từ chức chủ tịch Alibaba được mọi người hết sức quan tâm. Ở tuổi 55, việc “rửa tay gác kiếm” của ông được coi là quá sớm đối với một thương nhân Trung Hoa. Tuy vậy, Jack Ma nói ông muốn dành nhiều thời gian hơn cho việc bảo vệ môi trường và làm từ thiện. Ý tưởng của vị tỷ phú khiến nhiều người bất ngờ nhưng cũng nhắc nhở rằng: Cuối cùng điều ta thực sự mong muốn trong cuộc đời hữu hạn này là gì? Điều gì thôi thúc ta muốn bước ngay ra khỏi giường vào mỗi sớm mai?
    Những lưu ý quan trọng trước khi khám sức khỏe tổng quát
    30.10.2019 599
    Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II, Bác sĩ cao cấp Đoàn Dư Đạt - Bác sĩ Nội tổng hợp – Khoa khám bệnh và Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long.
    Dậy sớm: Không chỉ dưỡng sinh, khỏe mạnh, mà còn thay đổi vận mệnh của bất kỳ ai
    30.10.2019 823
    Nếu bạn dậy được sớm hơn 1 giờ so với những người khác, bạn có thể có được thêm 30 giờ trong một tháng và 365 giờ một năm. 365 giờ làm việc có thể mang lại một khoản giá trị lớn.
    Tin xem nhiều
    Tin mới nhất