Ai Cập - đất nước có nền văn minh lâu đời bậc nhất

Ai Cập - đất nước có nền văn minh lâu đời bậc nhất
09.12.2023 1399
1. Đôi nét về lịch sử của Ai Cập

Ai Cập là vùng đất thuộc khu vực Đông Bắc Châu Phi, là một thung lung chạy dọc theo hạ lưu của dòng sông Nile dài nhất thế giới. Được biết đến là đất nước có nền văn minh xa xưa và lâu đời nhất, trải qua hàng chục thời kì phát triển nổi bật có thể nói đến tiêu biểu là thời kỳ Lưỡng Hà cổ đại và Ai Cập cổ đại.

Lịch sử của Ai Cập cổ đại đã trải qua một loạt các thời kỳ vương quốc ổn định và các giai đoạn hỗn loạn giữa chúng. Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, văn minh Ai Cập đạt được nhiều thành tựu đáng chú ý như chữ viết, văn học, kiến trúc và các kiến thức khoa học tự nhiên.

Có thể nói rằng văn minh Ai Cập là một trong những nền văn minh phát triển rực rỡ nhất của thế giới cổ đại mà tầm ảnh hưởng xuyên không gian và thời gian. Cho đến nay, những thành tựu ấy vẫn làm cho chúng ta thán phục và ngạc nhiên trước sức sáng tạo kì diệu của Ai Cập thời cổ đại.

Ai Cập

2. Các thời kỳ của Ai Cập cổ đại:
 Có nhiều quan điểm khác nhau về phân chia giai đoạn lịch sử Ai Cập cổ đại. Ở đây, tạm thời phân chia lịch sử Ai Cập cổ đại thành 5 thời kỳ khác nhau với 31 vương triều, xen giữa là những giai đoạn ngắn bị ngoại tộc xâm lăng và chia cắt lãnh thổ:

Thời kỳ Tảo Kỳ vương quốc (3200-3000 TCN): Gồm 2 vương triều đầu tiên, thời kỳ thống nhất Thượng - Hạ Ai Cập, hình thành nhà nước Ai Cập, giai đoạn đầu của thời đại văn minh.

Thời kỳ Cổ vương quốc (2900-2300 TCN): Thời kỳ hình thành và củng cố Nhà nước trung ương tập quyền, thời kỳ phát triển thịnh đạt đầu tiên về các mặt kinh tế phát triển thịnh đạt đầu tiên về các mặt kinh tế, văn hoá, chính trị, quân sự của Ai Cập.

Thời kỳ Cổ Vương quốc trải từ vương triều III – VI. Ai Cập liên tục thực hiện các cuộc tấn công vùng Đông Bắc (bán đảo Sinai) và miền Nam Ai Cập (Nubi) mở rộng lãnh thổ, cướp bóc tài sản. Các Pharaon cho xây dựng hàng loạt các Kim tự tháp (thời đại Kim tự tháp) và củng cố sức mạnh của Nhà nước chuyên chế.

Thời kỳ Trung vương quốc (2160-1710 TCN): Được tính từ vương triều XI sau khi Mentuhotep - lãnh tụ của thành Tebơ ở miền nam chiến thắng tập đoàn quý tộc ở Heracleopolis (miền Bắc) thống nhất trở lại Ai Cập, tiếp tục phát triển về nhiều mặt: Công cụ sản xuất bằng đồng thau phổ biến, xây dựng các công trình thuỷ lợi lớn (hồ Morris ở châu Phayum), việc buôn bán với các vùng xung quanh được đẩy mạnh

Thời kỳ Tân vương quốc (1560-1100 TCN): Ai Cập đánh đuổi người người Híchxốt và phục hưng nền kinh tế nông nghiệp, thương mại của mình, đồng thời mở rộng cương vực, trở thành một đế quốc rộng lớn (phía Bắc giáp vùng Tiền Á, phía nam tận xứ Nubi - chiều dài Bắc – Nam lên tới 3200km. Nhiều quốc gia, vùng phải cống nạp (các nước vùng Tiền Á, đảo Cret…)

Thời kỳ hậu kì vương quốc ( 1100-525 TCN ):Đây là thời kỳ khủng hoảng - suy vong của Ai Cập cổ đại (bắt đầu từ vương triều XXI). Ai Cập liên tục bị ngoại tộc xâm lấn và thống trị (người Libi, Nubi, Atxiri, Ba Tư rồi Macedonia). Nền văn hóa Ai Cập có nhiều biến đổi và dần bị Hy Lạp hóa.
3. Tín ngưỡng, tôn giáo và văn hoá nghệ thuật của Ai Cập:

Tôn giáo: giống như cư dân các quốc gia cổ đại khác, người Ai Cập trong thời kì này thờ rất nhiều thứ như các thần tự nhiên, các thần động vật, linh hồn người chết, thần đá, thần lửa, thần cây... Các thần tự nhiên chủ yếu gồm có Thiên thần, Địa thần và Thủy thần.

Về sau cùng với sự hình thành nhà nước tập quyền trung ương, thần Mặt Trời trở thành vị thần quan trọng nhất. Nơi thờ thần Mặt Trời đầu tiên là thành Iunu, người Hy Lạp gọi là Heliopolis. Thần Mặt Trời ở đây gọi là thần Ra.

Ngoài thờ thần mặt trời ra thì người dân Ai Cập còn thờ cả thần mặt trăng (Thoth). Người Ai Cập cổ đại còn thờ nhiều loại động vật từ dã thú, gia súc, chim đến côn trùng như chó sói, cá sấu, rắn, sơn dương, cừu, mèo, hồng hạc, đặc biệt là bò mộng Apix. Ngoài các con vật có thực, người Ai Cập còn thờ các con vật tưởng tượng như phượng hoàng, nhân sư.

Người Ai Cập cổ đại cũng rất coi trọng việc thờ người chết. Họ quan niệm rằng trong mỗi con người đều có một hình bóng gọi là "can" (linh hồn) hoàn toàn giống người đó như cái bóng ở trong gương. Linh hồn tồn tại đến khi thi thể người chết hủy nát thì mới chết hẳn. Nhưng nếu thi thể được bảo tồn thì linh hồn một lúc nào đó sẽ nhập vào thể xác và con người sẽ sống lại. Chính vì quan niệm như vậy nên người Ai Cập mới có tục ướp xác.

Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc: Các công trình kiến trúc tiêu biểu là cung điện, đền miếu, đặc biệt nhất là Kim tự tháp, Tượng nhân sư. Cho đến nay, những công trình này vẫn đứng sừng sững như tượng đài bất tử, khẳng định sự tồn tại của một nền văn minh thịnh vượng cổ xưa.

Trong đó Kim tự tháp Ai Cập là một công trình được công nhận là một trong 7 kì quan thiên nhiên thế giới. Một kiến trúc nổi tiếng trên thế giới. Và qua 5000 năm thì Kim tự tháp vẫn ở đó, vẫn sừng sững như một biểu tượng cho một quốc gia cũng như cả một nền văn minh. Người ta có câu nói vui là “Mọi thứ đều sợ thời gian, nhưng thời gian lại sợ Kim tự tháp”.

Kim tự tháp Ai Cập

Nghệ thuật điêu khắc ở Ai Cập cũng rất nổi tiếng tiêu biểu với tượng nhân sư, là một bức tượng khổng lồ với mình sư tử và đầu người hoặc dê, kiến trúc điêu khắc này cũng có tuổi đời ngang với Kim tự tháp và cũng là một trong những biểu tượng của Ai Cập.

Tượng nhân sư Ai Cập

Khoa học tự nhiên: Thành tựu thiên văn quan trọng nhất của người Ai Cập đó chính là tạo ra lịch, dựa vào sự xuất hiện của sao Lang (Sirius) và mực nước dâng của sông Nile mỗi 365 ngày một lần nên họ đã có thể xác định thời gian của một năm. Họ chia một năm thành 12 tháng và 1 tháng có 30 ngày, 5 ngày dư ra sẽ dùng để ăn tết, và tết của người dân Ai Cập rơi vào tháng 7 (dương lịch)

Về toán học thì người Ai Cập đã biết sử dụng phép cộng và trừ để phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày. Đặc biệt hơn về lĩnh vực hình học, họ biết được số Pi là 3,14, biết tính diện tích tam giác, diện tích hình cầu, thể tích hình tháp đáy vuông, ngoài ra khi họ giải những bài toán cho việc xây Kim tự tháp thì họ đã biết vận dụng mầm mống của lượng giác học.

Về y học thì ở Ai Cập cũng được phát triển từ rất sớm do tục ướp xác đã có từ lâu đời, họ đã tìm hiểm và khám phá ra được cấu tạo cơ thể người nhờ có thủ tục này và người dân Ai Cập quan niệm rằng ướp xác là điều cuối cùng ở trần gian họ có thể làm cho người đã khuất.


4. Kết luận:

Ta thấy được Ai Cập là một quốc gia đã xuất hiện từ rất lâu đời, có thể được gọi là cái nôi của lịch sử thế giới khi đã đi qua bao nhiêu giai đoạn từ sơ khai đến thịnh vượng. Qua đó là một số những thông tin cơ bản về quốc gia lâu đời bậc nhất này để các bạn có thể hiểu hơn về đất nước Ai Cập, Trithuc24 xin chúc các bạn xem xin vui vẻ.

Nguồn tham khảo: ( báo thanh niên )



Tin chọn lọc khác
Lịch sử, ý nghĩa của ngày quốc tế phụ nữ 8/3
06.03.2024 1391
Trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng có rất nhiều những ngày lễ, ngày hội có ý mang theo những ý ngĩa to lớn. Nhưng trong số đó thì ngày lễ có lẽ đc tôn vinh và biết đến nhiều nhất chắc hẳn chính là ngày lễ quốc tế phụ nữ 8/3.
Hàn Quốc – quốc gia có văn hoá truyền thống sắc nét và hiện đại
13.01.2024 1505
Chắc hẳn ai ai cũng đều biết tới Hàn Quốc là một quốc gia vô cùng đẹp và nổi tiếng qua những bộ phim ngôn tình Hàn, những món ngon như: Kim chi, nhân sâm,… Và đặc biệt còn bị thu hút bởi văn hoá mang đậm chất phương đông nhưng lại vo cùng hiện đại mà hầu như không quốc gia nào gióng với Hàn Quốc.
Nhật Bản – quốc gia có nền văn minh sắc nét và lâu đời
09.01.2024 1456
Nhật Bản, được biết mọi người biết đến với danh xưng là đất nước mặt trời mọc, không chỉ nổi tiếng với hoa Anh Đào, núi Phú Sĩ, mà còn là cái nôi của một nền văn hoá đặc sắc, đa dạng và lâu đời với những con người vô cùng hiếu khách. Cộng thêm các nền khoa học phát triển không ngừng thì nơi đây đã trở thành một trong những quốc gia có nền văn minh đứng hàng đầu.
Ấn độ cổ đại - nền văn minh cổ đại lâu đời
07.01.2024 1545
Lần trước Trithuc24 đã giới thiệu với các bạn về nền văn minh của Ai Cập cổ đại rồi, một quốc gia có nền văn minh được gọi là cổ và kéo dài bậc nhất thế giới, hôm nay Trithuc24 sẽ tiếp tục giới thiệu đến các bạn về một nền văn minh cũng có lịch sử khá lâu đời, cũng một 8 một 10 với Ai Cập cổ đại, đó chính là nền văn minh Ấn Độ cổ đại.
Trung quốc cổ đại - nền văn minh rộng lớn và lâu đời
07.01.2024 1500
Từ thời xa xưa, có vô cùng nhiều quốc ca có những nền văn minh cổ đại của chính những quốc gia đó, ví dụ như Ai Cập thì cũng có Ai Cập cổ đại, Ấn Độ cũng có Ấn Độ cổ đại. Vậy Trung Quốc thì sao? cùng tìm hiểu về nền văn minh cổ đại của quốc gia giàu có và rộng lớn hàng đầu thế giới nhé. 
Nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại
11.09.2023 2251
Cái nôi của nền văn minh nhân loại
Văn hoá Rôma cổ đại
14.01.2021 7033
Cũng như Hi Lạp, nền văn hóa Rôma phát triển toàn diện, rực rỡ. Những thành tựu xuất sắc trên tất cả các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, triết học… cho tới nay vẫn là những bộ phận hết sức quý báu trong kho tàng văn hóa thế giới, thậm chí còn là những mẫu mực để người đời sau bắt chước. Thành tựu văn hóa Rôma (và cả Hi Lạp) không những đã đảm bảo cho những quốc gia này trở thành những quốc gia điển hình trong thế giới cổ đại mà nó còn góp phần đặt nền móng cho sự phát triển của nền văn minh nhân loại nói chung và châu Âu nói riêng ở những thời kì lịch sử tiếp theo đúng như nhận xét của Ph.Enghen: “Không có cơ sở văn minh Hi Lạp và đế quốc Rôma thì cũng không có châu Âu hiện đại”.
Tìm hiểu thời kỳ cổ đại Kofun của Nhật Bản
05.01.2021 5179
Thời kỳ Kofun là một thời kỳ trong lịch sử Nhật Bản kéo dài từ khoảng năm 250 đến năm 538. Từ kofun trong tiếng Nhật nghĩa là mộ cổ. Nó được dùng để đặt tên cho một thời kỳ vì sự xuất hiện hàng loạt của các mộ cổ có hình dạng và kiến trúc đặc biệt trong thời kỳ này. Thời kỳ Kofun nối tiếp thời kỳ Yayoi. Thời kỳ Kofun và thời kỳ Asuka sau đó thường được gộp chung lại thành thời kỳ Yamato.
Văn minh thế giới nửa sau thế kỷ XX
05.01.2021 5731
Từ những năm 40 của thế kỉ XX, loài người đang bước vào một cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật lần 2. Cuộc cách mạng này tới những năm 70 của thế kỉ XX được gọi là cuộc cách mạng khoa học công nghệ diễn ra do những lí do sau: Do những nhu cầu về vật chất và tinh thần của con người càng ngày càng tăng cao, dân số tăng nhanh, trong khi đó các nguồn tài nguyên thiên nhiên cứ vơi cạn dần, điều đó đòi hỏi con người phải tìm ra các nguồn năng lượng mới, các loại vật liệu mới. Trong chiến tranh thế giới II, các bên tham chiến đều tìm cách tăng tính cơ động của binh lính, tăng khả năng theo dõi đối phương... điều đó cũng góp phần thúc đẩy khoa học kĩ thuật phát triển.
Tìm hiểu nền Văn minh Công nghiệp
18.02.2021 7907
Thế kỉ XV, kinh tế hàng hoá ở Tây Âu đã khá phát triển, nhu cầu về thị trường tăng cao. Giai cấp tư sản Tây Âu muốn mở rộng thị trường sang phương Đông, mơ ước tới những nguồn vàng bạc từ phương Đông. Tại Tây Âu, tầng lớp giàu có cũng tăng lên do đó nhu cầu về các mặt hàng đặc sản, cao cấp có nguồn gốc từ phương Đông như tiêu, quế, trầm hương, lụa tơ tằm, ngà voi... tăng vọt hẳn lên.
Văn hoá Tây Âu thời phục hưng
05.01.2021 9723
Văn hoá Tây Âu thế kỉ V - X dựa trên nền tảng nền kinh tế tự cung tự cấp, sự giao lưu trao đổi rất hạn chế, văn hoá vì vậy cũng phát triển không đáng kể. Tới thế kỉ XIV, với sự phát triển kinh tế công thương ở các thành thị, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dần dần hình thành và ngày càng lớn mạnh. Các nhà tư tưởng của giai cấp tư sản không còn chịu chấp nhận những giáo lí phong kiến lỗi thời, họ vận động khôi phục lại sự huy hoàng của văn hoá Tây Âu thời cổ đại. Họ tìm thấy trong nền văn hoá cổ đại những yếu tố phù hợp với mình, có lợi cho mình để đấu tranh chống lại những trói buộc của nền văn hoá trung cổ.
Văn minh Tây Âu thời trung đại
05.01.2021 7513
Với những mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt, có thể nói vào đầu thế kỷ XX, nước Nga đã trở thành nơi hội tụ các mâu thuẫn của thế giới. Đó là các mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản, giữa địa chủ và nông dân, giữa chế độ Nga hoàng và các dân tộc bị áp bức, giữa đế quốc Nga và các đế quốc khác. Các mâu thuẫn này đan xen, chồng chéo với nhau. Những hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) đã làm các mâu thuẫn này ngày càng trở nên hết sức gay gắt như miếng đất thuận lợi cho sự bùng nổ của một cuộc cách mạng xã hội.
Văn minh thế giới nửa đầu thế kỷ XX
25.01.2021 5165
Với những mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt, có thể nói vào đầu thế kỷ XX, nước Nga đã trở thành nơi hội tụ các mâu thuẫn của thế giới. Đó là các mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản, giữa địa chủ và nông dân, giữa chế độ Nga hoàng và các dân tộc bị áp bức, giữa đế quốc Nga và các đế quốc khác. Các mâu thuẫn này đan xen, chồng chéo với nhau. Những hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) đã làm các mâu thuẫn này ngày càng trở nên hết sức gay gắt như miếng đất thuận lợi cho sự bùng nổ của một cuộc cách mạng xã hội.
Tìm hiểu về nền văn minh Ấn Độ
05.01.2021 8078
Nền văn minh Ấn Độ là một nền văn minh nổi tiếng và thuộc về những nền văn minh cổ nhất thế giới, bao gồm cả vùng đất ở các nước như: Ấn Độ, Pakistan, Nepan, Bangladesh ngày nay. Hàng năm vào mùa tuyết tan, nước từ dãy Himalaya theo sông Hằng và sông Ấn đổ xuống vùng đồng bằng mang theo lượng phù sa lớn bồi đắp cho những cánh đồng ở Bắc Ấn, nền văn minh ở lưu vực sông Ấn (3000-1800 TCN) đã thấm đượm những tư tưởng và hình thức nghệ thuật mà về sau người ta xem như bản sắc tiêu biểu cho Ấn Độ. 
Nền văn minh La Mã cổ đại
05.01.2021 8316
La Mã cổ đại là nền văn minh La Mã bắt đầu từ sự kiện thành lập thành phố Rome vào thế kỷ thứ ́8 TCN cho tới sự sụp đổ của Đế quốc Tây La Mã vào thế kỷ thứ 5 CN, bao gồm các thời kỳ Vương quốc La Mã, Cộng Hòa La Mã và Đế quốc La Mã cho tới khi đế quốc Tây La Mã sụp đổ. Thuật ngữ này đôi khi chỉ được sử dụng để nhắc đến các thời kỳ vương quốc và cộng hòa, ngoài ra không bao gồm thời kỳ đế quốc tiếp sau.
Vài nét về nền văn minh Trung Hoa
05.01.2021 11792
Văn hóa Trung Quốc là một trong những nền văn hóa lâu đời nhất và phức tạp nhất trên thế giới. Các vùng mà văn hóa Trung Quốc thống trị trải dài trên một khu vực địa lý rộng lớn ở miền Đông châu Á với các phong tục và truyền thống rất nhiều điểm khác nhau giữa các thị trấn, thành phố và tỉnh. Văn hóa Trung Quốc đã lan truyền và ảnh hưởng mạnh mẽ đến các dân tộc, quốc gia lân cận như Triều Tiên (bây giờ gồm Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc), Đài Loan, Nhật Bản và Việt Nam (thời kỳ Bắc thuộc).
Norte Chico: Nền văn minh lâu đời nhất ở châu Mỹ
05.01.2021 3451
Norte Chico là nền văn minh cổ xưa phát triển ở Peru cách đây khoảng 5.000 năm, trong thời kỳ Tiền Columbus. Dựa trên các bằng chứng khảo cổ, giới khoa học xác nhận đây là nền văn minh lâu đời nhất được biết đến ở châu Mỹ.
Hoàng Hà – nơi sản sinh ra nền văn minh Trung Hoa
05.01.2021 4877
Từ ngàn xưa con người và các bộ lạc thường chọn nơi sinh sống ven các con sông lớn. Với tập tục đó các nền văn minh dần hình thành ven các con sông lớn. Trung Quốc là quốc gia có hàng ngàn con sông lớn nhỏ. Trong đó có hai con sông lớn nhất là sông Hoàng Hà và sông Trường Giang (hay sông Dương Tử). Hoàng Hà chính là nơi sản sinh ra nền văn minh Trung Hoa.
Nền văn minh Hy Lạp cổ đại
25.12.2020 7240
Bên cạnh nền văn minh Ai Cập cổ đại, Hy Lạp cổ đại cũng là một nền văn minh lâu đời và có những nét đặc trưng riêng biệt của nó, góp phần cho sự phát triển của kỷ nguyên sau này. Chúng ta cùng tìm hiểu lịch sử hình thành và một số nét văn hoá đặc trưng của nền văn minh cổ đại này nhé!
Bí ẩn nền văn minh Maya
25.12.2020 3459
Từ trước tới nay, mỗi khi nhắc đến các nền văn minh cổ đại, ta thường nhắc đến Ai Cập. Tuy nhiên, sẽ là một thiếu sót nếu không nhắc đến nền văn minh Maya (Mexico cổ đại) - nền văn minh là tiền đề cho rất nhiều đế chế lịch sử khác. Chúng ta cùng tìm hiểu lịch sử hình thành và các đặc trưng văn hoá của nền văn mình nổi tiếng này nhé!
Ai Cập cổ đại - Cái nôi của nền văn minh nhân loại
28.12.2020 5892
Chúng ta đã biết đến Ai Cập cổ đại nổi tiếng với kim tự tháp, những lăng mộ cổ,…nhưng lịch sử hình thành của nó như thế nào chắc chắn vẫn là một điều bí ẩn. Mặc dù tồn đại hàng ngàn năm, nhưng nền văn minh này vẫn được xem là thước đo, là cái nôi cho nền văn minh hiện đại phải học tập. Bài viết này sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về lịch sử hình thành, các nét đặc trưng văn hoá và những thành tựu mà người Ai Cập cổ đã phát minh ra và nó đã được ứng dụng cho ngày nay.
Tìm hiểu nền văn minh Babylon
31.12.2020 3807
Babylon là một nền văn minh ở khu vực Lưỡng Hà cổ đại. (1895 TCN – 539 TCN) Các di tích của thành quốc này được phát hiện ngày nay nằm ở Al Hillah, tỉnh Babil, Iraq, khoảng 85 km về phía nam thủ đô Baghdad. Nền văn minh Babylon để lại một dấu ấn quan trọng cho sự phát triển của loài người.
Sumer - Nền văn minh cổ đại sớm nhất trong lịch sử loài người
09.01.2021 9954
Sumerian, một trong những nền văn minh phát triển mạnh trong khu vực Lưỡng Hà là nền văn minh phức tạp đầu tiên được biết đến cho đến nay, phát triển từ một số thành bang vào thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên. Nền văn minh này phát minh ra gạch, bánh xe, công cụ cày bừa, và đồ gốm lần đầu tiên trong lịch sử. Chúng ta cùng tìm hiểu lịch sử phát triển và các đặc trưng văn hoá của nền văn minh này nhé!
Sự phát triển các kim tự tháp ở Ai Cập
24.11.2020 2746
Các nhà Ai Cập học khám phá lý do tại sao người Ai Cập cổ đại chỉ xây dựng những công trình kiến trúc đồ sộ này chỉ trong vài thế kỷ trong lịch sử rộng lớn 3.000 năm của họ.  Những kim tự tháp nổi tiếng không chỉ về mặt kiến trúc, mà bên trong nó còn có những bí mật “ẩn giấu” khác. Chúng ta hãy cùng dõi theo video và cùng tìm lời giải đáp nhé!
Tin xem nhiều
Tin mới nhất