Bài học cổ nhân: Thưởng phạt cần sáng suốt

Bài học cổ nhân: Thưởng phạt cần sáng suốt
13.04.2020 674

Sau khi Tần Huệ Công chết, lập con nhỏ lên ngôi, mọi người gọi là Tiểu Chủ. Mẹ của Tiểu Chủ nắm giữ việc chính trị, rất trọng dụng Yêm Biến. Yêm Biến là người gian xảo, không bao lâu đã làm rối loạn nước Tần. Những người tài giỏi trong lòng không vui vẻ, nhưng không dám lộ rõ; dân chúng cũng oán thán khắp nơi, tiếng than không ngớt.

Công tử Liên đang lưu vong ở nước Ngụy, cảm thấy thời cơ đã đến, định thừa cơ quay về đoạt lấy chính quyền, thay Tiểu Chủ làm vua. Sau đó, anh ta nhờ sự giúp đỡ của các quan thần và dân chúng nước Tần để về nước, đến cửa ải giáp với nước Trịnh.

Thái thú trấn giữ cửa ải trọng yếu giáp với nước Trịnh là Tả Chủ Nhiên, ông ta cho lệnh giới nghiêm, tăng cường phòng thủ, không cho công tử Liên đi qua, và nói rằng: “Thực là xin lỗi công tử Liên, tục ngữ có câu, trung thần không phụng sự hai chủ, ngài hãy rời khỏi đây đi!”.

Trong tình huống bất đắc dĩ, công tử Liên đành rời cửa ải giáp với nước Trịnh, tiến vào phía bắc Hoạch, sau đó chuyển đường đi qua cửa ải giáp với nước Yên. Thái thú giữ cửa ải tên là Khôn Cải cho anh ta đi. Mẹ của Tiểu Chủ và Yêm Biến sau khi nghe được tin này đã vô cùng sợ hãi, lập tức hạ lệnh cho khởi binh đánh công tử Liên.

Tướng sĩ nước Tần khi nhận lệnh đều nói: “Quân địch tiến đến biên cương rồi”. Khi xuất phát cũng nói: “Chúng ta đi đánh quân địch“. Nhưng đi được nửa đường, các tướng sĩ liền phát động hô hoán, nói rằng: “Chúng ta không đi đánh giặc mà đi đón quốc quân”.

Thế là công tử Liên dẫn đầu đoàn quân tiến về kinh đô, mẹ của Tiểu Chủ tự sát. Công tử Liên lên ngôi sau này chính là Tần Hiến Công.

Sau khi Tần Hiến Công đăng cơ, trọng thưởng cho những người có công lao. Ông ta rất cảm kích Khuẩn Cải, muốn thưởng cho anh ta rất nhiều; đồng thời cũng rất hận Tả Chủ Nhiên, muốn trừng phạt anh ta thật nặng.

Sau khi đại thần biết được cách nghĩ của Tần Hiến Công, bèn khuyên ông ta rằng: “Quốc vương không nên làm như vậy. Các công tử nước Tần lưu vong ở bên ngoài rất nhiều. Nếu như ngài làm như vậy, các đại thần sẽ tranh nhau đón các công tử đó về nước, như vậy rất không có lợi với ngài.”

Tiến cử hiền tài
Ảnh: dkn.tv

Tần Hiến Công suy nghĩ rất lâu, cảm thấy ý kiến của Giám Đột rất có lý. Thế là ông ta hạ lệnh miễn tội chết cho Tả Chủ Nhiên, ban thưởng cho Khôn Cải làm quan Đại phu, thưởng cho mỗi binh sĩ ở hai cửa mỗi người hai mươi cân gạo.

Phân tích:

Thường thì khen thưởng cho một người không phải vì ta yêu mến họ, chúng ta không thưởng một người không phải là chúng ta ghét họ. Thưởng phạt nên nhìn từ hành vi của họ dẫn đến hiệu quả gì thì mới quyết định nó, không thể từ sự yêu ghét giữa người này với người kia mà quyết định chuyện thưởng phạt.

Tả Chủ Nhiên là người trung nghĩa, “tôi trung không thờ hai chủ”. Ông ta tuy đã ngăn Tần Hiến Công cướp ngôi, nhưng khi lên ngôi rồi thì những người như ông ta lại chính là những người đáng trọng dụng nhất để bảo vệ ngôi vị cho Tần Hiến Công. Tần Hiến Công có thể nói là đã rất sáng suốt, biết nghe lời trung thần trong việc dùng thưởng phạt mà tha chết cho Tả Chủ Nhiên. Làm được điều này không chỉ khiến ông ta được ca ngợi là vị vua nhân từ, mà còn khiến thêm bạn, bớt thù, giảm đi bớt nguy cơ bị tranh đoạt ngôi vị.

Tin chọn lọc khác
Văn hoá đọc sách liệu đã được gìn giữ đúng mực hay chưa?
09.04.2021 2024
Nhà tâm lý học người Pháp Gustavơ Lebon đã từng nói rằng: “Một cuốn sách hay cho ta một điều tốt, một người bạn tốt cho ta một điều hay.” Thông qua câu nói nổi tiếng này, chúng ta có thể hiểu được sách không chỉ đóng vai trò mang tri thức đến với mọi người, mọi nhà, mà sách còn là những người bạn tâm giao mỗi khi chúng ta lạc lối, chưa tìm ra phương pháp, đường hướng. 
Sách đối với trẻ em vùng cao có thực sự cần thiết?
07.04.2021 1826
Như mọi người đã biết, cuộc sống của người dân vùng cao vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Đơn giản như việc cơm ăn, áo mặc đã là một gánh nặng lớn trên vai những người cha, người mẹ; cộng với việc sinh đẻ không có kế hoạch cũng khiến cuộc sống của người dân vùng cao càng bấp bênh. Ngày nay, tỷ lệ học sinh biết chữ của trẻ em vùng cao đã được cải thiện đáng kể, tuy nhiên vẫn là một vấn đề lớn cần được xã hội quan tâm hơn nữa. Đã có rất nhiều những chương trình thiện nguyện, những chương trình tài trợ nhu yếu phẩm, đồ dùng học tập, sách vở cho các em, giúp các em tiếp cận với những tri thức mới. Và sách là một trong những số đó.
Giới thiệu về Báo đen – Chiến binh “ẩn dật” của bóng đêm
21.03.2021 2229
Báo đen hay hắc báo hay còn gọi là beo là một dạng biến dị di truyền xảy ra đối với một vài loài mèo lớn. Các cá thể này có màu đen do mang đột biến gen liên quan đến quá trình chuyển hóa melanin. Biến dị này sẽ có thể đem lại một vài ưu thế chọn lọc cho các cá thể sinh sống trong những khu vực có mật độ rừng dày dặc, mức chiếu sáng rất thấp. Đây không phải là một loài riêng vì không có sự cách ly giao phối với các nhóm khác. Trong một lứa của cặp báo bố mẹ bình thường có thể sinh ra các cá thể mang và không mang đột biến. Biến dị này phổ biến ở báo đốm (Panthera onca) và báo hoa mai (Panthera pardus).
Nhà Giả Kim – Cuốn sách “gối đầu” cho những Start-up
22.03.2021 2179
"Nhà giả kim" của tác giả Paulo Coelho là cuốn sách có tên trong sách Kỷ lục Guiness, bởi nó đã được dịch ra 56 thứ tiếng và tính đến năm 2008 đã bán được tới 65 triệu bản. Cuốn sách được yêu thích bởi nó lan truyền thông điệp "Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ". Bên cạnh đó, bạn có thể tìm thấy rất nhiều bài học đáng giá để khởi nghiệp.
Sự thật thú vị: Bạn có thể nhảy cao đến mức nào trên các hành tinh khác nhau?
20.03.2021 2103
Trọng lực là thứ giữ cho đôi chân của bạn vững chắc trên mặt đất. Đó là lý do tại sao một người bình thường chỉ có thể nhảy thẳng lên cao tới 1,5 feet (~0.5m). Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta phải sống trên một hành tinh khác - ví dụ: sao Kim hay sao Thổ? Hãy cùng tìm hiểu những khó khăn mà chúng ta phải chịu đựng ở đó. Bạn có thể nhảy cao đến mức nào trên các hành tinh khác? 
Khám phá sao Mộc – Hành tinh lớn nhất hệ mặt trời
19.03.2021 2449
Sao Mộc có tên tiếng Anh là Jupiter, được đặt theo tên của một vị thần cổ đại. Nó có một khối lượng cực kì lớn, từ trường mạnh và nhiều mặt trăng hơn bất kì hành tinh nào khác trong đại gia đình của chúng ta. Hãy cùng tìm hiểu về hành tinh đặc biệt này nhé!
Câu chuyện về Trái đất – Hành tinh hoàn hảo của chúng ta
18.03.2021 2507
Kể từ năm 1970, số lượng động vật hoang dã trên trái đất đã giảm tới 70%. Một nửa diện tích rừng nhiệt đới của thế giới đã mất đi và thập kỷ vừa rồi được ghi nhận là thập kỷ nóng nhất trong lịch sử. Tất cả những hậu quả đó đều xuất phát từ tác động của con người đối với thiên nhiên.
Võ Nguyên Giáp - Vị tướng lẫy lừng nhất thế giới khiến kẻ thù kinh sợ
10.03.2021 2720
Nhắc đến cái tên Võ Nguyên Giáp là nhắc đến trận đánh lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu diễn ra cách đây hơn 66 năm. Mỗi khi nhắc đến sự kiện trọng đại này, trong lòng nhân dân, Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp không chỉ là một danh tướng, mà còn là một “cây đại thụ rợp bóng nhân văn”
10 đại trí huệ của cổ nhân giúp thấu hiểu cuộc sống, cả đời an lạc
09.03.2021 3193
Làm người vốn khó, chính là khó tại lòng mình. Có người một đời truy cầu tiền tài, danh lợi, địa vị, tuy nhiên cũng có người truy cầu hạnh phúc bằng niềm vui tự tại trong chính nội tâm của mình.
Đã tìm được ngày Đàn ông Việt Nam?
08.03.2021 1597
Trong đơn kiến nghị của một ông chồng có đoạn: "...Tôi nhận thấy rằng ở VN bây giờ có quá nhiều ngày lễ nên đàn ông chúng tôi luôn phải đau đầu suy nghĩ quanh năm để tìm quà tặng cho chị em phụ nữ"
Vì sao người xưa có câu “Người biết ở một mình mới là xuất chúng”
27.02.2021 3056
Chấp nhận và tận hưởng sự cô đơn là một loại cảnh giới trí tuệ đầy khôn ngoan. Trước phải hòa hợp với mình, sau đó mới học được cách hòa hợp cùng người khác. Trang Tử nói: “Độc hữu chi nhân, thị vị chi quý”, ý nói rằng “Người biết ở một mình mới trở thành người xuất chúng, được coi là tôn quý”.
Không tức giận, mọi chuyện trên đời đều có lối đi
02.03.2021 2767
‘Tâm thái thuyền không’ thì giảm thiểu phân tranh. Bất luận cuộc đời gặp phải sự việc gì thì con người trên thế gian vẫn luôn có lối đi…” Vô cớ bị người ta nhục mạ, nói xấu, có tức nghẹn không? Trang Tử dạy chúng ta 4 trí huệ nhân sinh lớn về “không tức giận”.
Truyện cười dân gian: Ba trọc
28.02.2021 1823
Truyện cười dân gian châm biếm là đề tài luôn được giới sĩ tử trí thức thời xưa yêu thích. Bởi truyện cười dân gian châm biếm không chỉ mang lại tiếng cười cho người đọc mà còn phê phán được một số hành vi xấu của con người. Sau khi đọc những câu truyện cười dân gian châm biếm thì người đọc có thể tự rút ra những bài học hay về cuộc sống cho bản thân mình. Với một số câu truyện cười dân gian châm biếm dưới đây hi vọng bạn sẽ có thêm nhiều tiếng cười sảng khoái và những bài học bổ ích.
Truyện cười: Bán lợn
03.03.2021 1775
Truyện cười thâm thúy về cuộc sống, ấn chứa bài học làm người “xương máu”
Trần Thái Tông: Vị vua đầu tiên của Hoàng triều Trần
28.02.2021 2497
Trần Thái Tông tức Trần Cảnh, vua thứ nhất của nhà Trần, sinh ngày 17-7-1218, mất ngày 4-5-1277, làm vua 33 năm, nhường ngôi 19 năm, thọ 59 tuổi. Trần Cảnh là con thứ Trần Thừa, một người nhiều mưu lược, dưới triều Lý từng giữ chức Nội thị khán thủ (đứng đầu các quan hầu cận vua Lý trong cung). Nhờ có Trần Thủ Độ là chú họ khi ấy làm Điện tiền chỉ huy sứ, Trần Cảnh thường xuyên được ra vào cung, sau lấy Lý Chiêu Hoàng. Năm 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh và vương triều Trần được thành lập từ đấy.
Thái Thượng Hoàng Đế Trần Minh Tông: Vị vua anh minh của triều Trần
01.03.2021 2751
Trần Minh Tông (4 tháng 10 năm 1300 – 10 tháng 3 năm 1357) húy là Trần Mạnh là vị vua thứ năm của triều Trần. Cuộc đời ông gắn liền với tấm gương mẫu mực tu thân tề gia trị quốc bình thiên hạ. Các giai thoại về ông còn lưu truyền trong chính sử có thể làm bài học cho muôn đời sau noi theo. Tuy nhiên với sự hồ đồ trong nhất thời mà ông đã xử sai một vụ đại án, khiến cho bản thân ân hận cả đời. Sự việc đó đã làm rạn nứt sự đoàn kết của hoàng tộc nhà Trần. Do đó thời đại của ông là thời đại thịnh vượng cuối cùng trước khi nhà Trần bước vào giai đoạn thoái trào.
Phật Hoàng Trần Nhân Tông - Nhân tài xuất chúng nhà Trần
26.02.2021 1819
Trong suốt 10 thế kỷ phong kiến Việt Nam, hiếm có vị vua nào lãnh đạo đất nước, chống giặc ngoại xâm, để lại một di sản văn hóa kỳ vĩ như vua Trần Nhân Tông. Ghi nhận và tôn vinh cống hiến của Vua Trần Nhân Tông, mới đây, Thủ tướng Chính phủ vừa có Quyết định số 1717/QĐ-TTg ngày 1/9/2016 về việc thành lập Viện Trần Nhân Tông thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, để nghiên cứu các di sản, giá trị văn hóa và sự nghiệp của Trần Nhân Tông, giá trị văn hóa, tư tưởng thời nhà Trần và các vấn đề liên quan.
Vì sao 3 lần quân Nguyên - Mông bị đánh bại bởi nhà Trần?
25.02.2021 4143
Thời kỳ đỉnh cao, đế chế Mông Cổ (Mông - Nguyên) đã chinh phục được những vùng đất rộng tới hơn 24 triệu km2, thống trị khoảng 100 triệu dân trải dài từ châu Á sang tận Đông Âu. Thế nhưng, đạo quân xâm lược tàn bạo đó cuối cùng 3 lần bị chặn đứng bởi nhà Trần vào các năm 1258, 1285, 1287-1288 khi cố mở rộng lãnh thổ xuống khu vực Đông Nam Á.
12 nét văn hoá đẹp nhất ngày Tết Nguyên Đán của người Việt Nam
28.01.2021 1344
Đối với người Việt, tết cổ truyền không chỉ thiêng liêng, mà còn là những ngày trọng đại nhất trong một năm. Dù thành thị hay nông thôn, miền núi hay miền xuôi, đất liền hay đảo xa, trong nước hay mưu sinh trên toàn thế giới, cứ Tết đến xuân về là mỗi người lại nhớ về quê hương nguồn cội. Tết cổ truyền đã trở thành một nét đẹp văn hóa, một lẽ sống bản ngã tự nhiên in sâu vào tâm thức người Việt. Tết Nguyên Đán (hay còn gọi là Tết, Tết cổ truyền, Tết âm lịch) được coi là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt và các nước theo lịch âm lịch.
"Lưỡng Quốc Trạng Nguyên" Mạc Đĩnh Chi
29.01.2021 1596
Nổi tiếng tài cao học rộng đến mức Hoàng đế nhà Nguyên khen ngợi là Lưỡng quốc Trạng Nguyên, Mạc Đĩnh Chi còn được lưu lại trong sử sách nhiều câu chuyện về văn tài của ông.
3 cách nhìn người "không sai một ly" của cổ nhân
27.01.2021 2570
Cách nhìn người được người xưa đúc kết lại qua rất nhiều ‘sương máu’, ai biết áp dụng những việc này vào cuộc sống người đó sẽ luôn thành công và tránh được những người, những việc cần tránh!
Tìm hiểu về khủng long Pterosaur (hay được gọi là Thằn lằn có cánh hoặc Dực long)
22.01.2021 2227
Thằn lằn có cánh hay Dực long là các bò sát biết bay trong nhánh hoặc bộ Pterosauria. Chúng sống từ Kỷ Tam Điệp muộn đến cuối kỷ Phấn Trắng (cánh đây từ 210 đến 66 triệu năm). Pterosauria là các động vật có xương sống đầu tiên thích ứng cho bay lượn. Cánh của chúng được cấu tạo bởi một màng da (giống cánh dơi), cơ và các loại tế bào khác kéo dài từ chân đến ngón thứ 4 kéo dài. Các loài cổ nhất có răng hàm dài, đầy đủ trong khi các loài xuất hiện sau có cái đuôi bị thoái hóa bớt, và một số loài không có răng. Một số loài có lớp lông giống như tóc, lớp lông này che phủ thân và một vài phần cánh của chúng. Dực long có đủ loại kích thước khác nhau khi trưởng thành, từ rất nhỏ (như Nemicolopterus) đến rất lớn (như Quetzalcoatlus và Hatzegopteryx).
Tìm hiểu về khủng long bạo chúa T-Rex
23.01.2021 2210
Tyrannosaurus có nghĩa là thằn lằn bạo chúa, còn được gọi là Khủng long bạo chúa trong văn hóa đại chúng, là một chi khủng long chân thú sống vào cuối kỷ Phấn Trắng. Chi này chỉ gồm một loài duy nhất là Tyrannosaurus rex (thường rút gọn là T - Rex). Chúng sinh sống ở nơi ngày nay là phía Tây của Bắc Mĩ, khi đó là một lục địa đảo, tên là Laramidia. Hóa thạch của Tyrannosaurus được tìm thấy trong các thành hệ địa chất có niên đại tầng Maastricht, khoảng 67-65,5 triệu năm về trước, và là một trong những loài khủng long cuối cùng tồn tại trước sự kiện tuyệt chủng Phấn Trắng-Cổ Cận.
Tìm hiểu về bộ Plesiosauria (Thằn lằn đầu rắn)
24.01.2021 1942
Plesiosauria là một bộ các bò sát biển lớn, ăn thịt. Chúng tồn tại và phát triển từ khoảng 245 triệu năm (mya) tới 65 mya. Những plesiosaur sớm nhất xuất hiện chủ yếu từ Trung Trias và phát triển cực thịnh trong kỉ Jura và kỉ Creta. Chúng có hai cặp vây chèo lớn, đuôi ngắn, cổ ngắn hoặc dài và cơ thể to lớn. Chúng tuyệt chủng trong sự kiện tuyệt chủng K-T vào 65 triệu năm trước.
Tin xem nhiều
Tin mới nhất